میراث ماندگار پاسداران مرزهای ایران؛ چرا ثبت مستند تاریخ دفاع مقدس بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت ملی ماست؟
اگر برگ‌های تاریخ دویست‌وپنجاه سال اخیر ایران را ورق بزنیم، با حقیقتی تلخ اما عبرت‌آموز روبه‌رو می‌شویم: در بسیاری از جنگ‌ها و بحران‌های عصر قاجار و پس از آن، پایان درگیری‌های نظامی با تحمیل عهدنامه‌های سنگین و جدا شدن بخش‌هایی از پیکره جغرافیایی و تمدنی ایران همراه بود. اما در صبح ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، زمانی که ارتشی تا دندان مسلح با پشتیبانی قدرت‌های بزرگ جهانی در جبهه‌ای وسیع به مرزهای غربی و جنوبی کشورمان یورش برد، تاریخ به گونه دیگری رقم خورد. در پایان هشت سال نبرد نابرابر، برای نخستین‌بار در سده‌های معاصر، حتی یک وجب از خاک ایران از مام میهن جدا نشد.
از خرمشهر و آبادان تا دزفول و سوسنگرد؛ شهرهایی که تاریخ ساختند
آنچه در امتداد مرزهای خوزستان، ایلام، کرمانشاه، کردستان و آذربایجان غربی رخ داد، تجلی تمام‌عیار همبستگی ملی ایرانیان بود. در این میان، نام شهرهایی چون خرمشهر، آبادان، سوسنگرد و دزفول، دیگر تنها نام یک موقعیت جغرافیایی روی نقشه نیست؛ بلکه نماد ایستادگی ملتی است که در برابر اشغال و موشک‌باران خم به ابرو نیاورد. از مقاومت ۳۴ روزه مردم و مدافعان خرمشهر تا روز باشکوه بازگشت شهر در سوم خرداد ۱۳۶۱، و از شکستن محاصره آبادان در شرق کارون تا نبردهای سرنوشت‌ساز هورالهویزه، اروندرود، فاو و تنگه چهارزبر، همگی فصل‌هایی درخشان از تاریخ معاصر ایران را شکل داده‌اند.
بنابراین، بازخوانی و مستندسازی این دوران، ادای دین به حافظه تاریخی یک ملت است. پایگاه گسترش فرهنگ ایثار و دفاع مقدس مجاهدت با همین نگاه کلان و ریشه‌دار شکل گرفته است تا روایتی جامع، مستند و وفادار به حقیقت تاریخی از فداکاری فرزندان این آب‌وخاک ارائه دهد.
تاریخ‌نگاری دقیق؛ پیوند نقشه عملیات‌ها با روایت زندگی انسان‌ها
برای آنکه نسل‌های آینده بدانند وجب‌به‌وجب این سرزمین با چه رنج و شجاعتی حفظ شده است، تاریخ نظامی و تاریخ اجتماعی باید در کنار هم دیده شوند. در بخش‌های گوناگون این پایگاه، میراث دفاع از ایران در چند محور کلیدی گردآوری شده است:
- مرجع جامع تاریخ و عملیات‌ها: در صفحه مرجع تاریخ، شهدا و عملیات‌های دفاع مقدس ، سیر کامل جنگ هشت‌ساله — از چگونگی آغاز تهاجم و توقف دشمن تا عملیات‌های بزرگی چون ثامن‌الائمه، طریق‌القدس، فتح‌المبین، بیت‌المقدس، خیبر، بدر، والفجر ۸، کربلای ۵ و مرصاد — به همراه تجربه انسانی شهرها، زنان و نوجوانان و پیوند آن با تحولات دفاعی معاصر ایران به‌صورت مستند تدوین شده است.
- پرونده‌های اختصاصی قهرمانان مدافع وطن: دفاع از امنیت و شرافت ایران به سال ۱۳۶۷ محدود نماند. مطالعه پرونده‌های جامعی همچون زندگینامه و وصیت‌نامه شهید نوید صفری و شهدای مدافع امنیت نشان می‌دهد که روحیه پهلوانی و جانبازی برای ایران، جریانی زنده و پیوسته در فرهنگ این مرزوبوم است.
- کتب، اسناد و عکس‌های تاریخی: گردآوری نامه‌های رزمندگان، دفترچه‌های خاطرات و معرفی کتاب‌های مرجع که میان واقعیت تاریخی و بازآفرینی هنری مرزبندی دقیقی قائل می‌شوند.
پاسداشت هویت ایرانی برای آیندگان
ملتی که قهرمانان واقعی خود را نشناسد و داستان ایستادگی پدران و مادرانش را به فراموشی بسپارد، در برابر تندبادهای تاریخی بی‌پناه خواهد ماند. تلاش مستمر مجموعه مجاهدت در گردآوری اسناد، تصاویر، وصیت‌نامه‌ها و مقالات تخصصی، گنجینه‌ای ارزشمند برای هر ایرانی علاقه‌مند به تاریخ و هویت اصیل این سرزمین فراهم آورده است.
