قرص دمیترون چیست؟ نحوه مصرف قرص دمیترون + عوارض آن

قرص دمیترون چیست؟ این قرص یکی از داروهای کلیدی کنترل تهوع و استفراغ است؛ علائمی که بسیاری از بیماران در جریان درمان های سنگین پزشکی مانند شیمی درمانی، پرتودرمانی یا پس از جراحی تجربه می کنند. در واقع این دارو با هدف مهار پیام های عصبی ایجاد کننده تهوع طراحی شده و با تأثیر مستقیم بر گیرنده های سروتونینی، باعث کاهش حالت تهوع در بیماران می شود.

داروی دمیترون چیست؟

دمیترون در گروه داروهای ضدتهوع بسیار مؤثر قرار دارد و معمولاً به عنوان گزینه اصلی کنترل علائم ناشی از درمان های پزشکی سنگین مانند شیمی درمانی، پرتودرمانی یا دوران پس از جراحی تجویز می شود. در واقع عملکرد این دارو در بدن بر مبنای مهار گیرنده های سروتونینی در دستگاه گوارش یا اختلال در مسیر انتقال پیام های ایجاد کننده حالت تهوع به مغز است.

یعنی با ایجاد حالت آنتاگونیستی در گیرنده های سروتونین موجود در انتهای عصب واگ و مراکز عصبی مرتبط با استفراغ، مسیر رفلکس استفراغ را محدود کرده و از بروز حالت تهوع جلوگیری می کند. در جدول زیر ویژگی های فارماکوکینتیکی دمیترون نیز آورده شده اند:

ترکیبات داروی دمیترون

دارویی دمیترون بر پایه یک ماده فعال با نام هیدروکلراید دی ‌هیدرات فرموله شده است. در کنار این جزء اصلی هم مجموعه ای از مواد کمکی، برای افزایش اثرگذاری آن به کار می روند که بسته به نسخه تولیدی، شامل لاکتوز، سلولز میکروکریستالی و استئارات منیزیم می شوند. در این میان لاکتوز نوعی قند طبیعی موجود در شیر است که در فرآیندهای گوارشی نقش مهمی دارد و به جذب برخی مواد معدنی کمک می کند.

سلولز میکروکریستالی نیز یک ماده طبیعی سرشار از فیبر بوده که با تجزیه آسان خود، باعث آزادسازی تدریجی ماده مؤثره دمیترون و پایداری اثر دارو در بدن می شود. استئارات منیزیم هم مانع از چسبیدن اجزای داخلی کپسول به یکدیگر شده و با تأخیر در تجزیه پوسته کپسول، کمک می کند که دارو در بخش موردنظر دستگاه گوارش، آزاد گردد.

موارد مصرف دمیترون

با توجه به نحوه اثربخشی این دارو در بدن، از آن در مواد مختلفی استفاده می شود که برخی از مهمترین آنها به شرح زیر هستند.

مصرف دمیترون در دوره درمان سرطان

کاهش تهوع ناشی از مصرف داروهای سرطان یا پیش از شروع جلسات شیمی درمانی، یکی از مهمترین موارد استفاده از این دارو به شمار می رود. در این حالت، بیمار نیم ساعت پیش از دریافت دارو، مقدار مشخصی از دمیترون را مصرف کرده و پس از گذشت چند ساعت باید دوباره همان مقدار را مجدد دریافت می کند. در ضمن لازم است که این روند طی دو روز و با فاصله های زمانی منظم تکرار شود تا نتیجه مطلوب به دست آید.

مصرف در پرتودرمانی و رادیوتراپی

در برخی موارد، پیش و پس از پرتودرمانی نیز بیمار نیاز به مصرف دمیترون دارد. دوره مصرف آن هم معمولاً یک تا دو روز پس از درمان ادامه پیدا می کند و در طول روز چند نوبت تکرار می شود. برای جلوگیری از تهوع ناشی از رادیوتراپی نواحی گسترده بدن مانند شکم یا کل بدن هم باید بیمار این دارو را حدود یک تا دو ساعت پیش از شروع درمان، مصرف کند تا اثر آن در زمان انجام رادیوتراپی باقی بماند.

قرص دمیترون برای دل پیچه

این دارو برای کنترل تهوع و استفراغ طراحی شده و از آنجا که دل ‌پیچه در بسیاری از موارد همراه با این علائم رخ می دهد، پزشک ممکن است برای کاهش ناراحتی ناشی از مسمومیت غذایی یا عفونت های گوارشی این دارو را تجویز کند. لازم به ذکر است که دمیترون با قطع پیام های عصبی مرتبط با تهوع، شدت دل ‌پیچه را کاهش داده و باعث تقویت‌ عملکرد روده و معده می شود.

دمیترون پس از جراحی

یکی دیگر از کاربردهای مهم این دارو، کاهش حالت تهوع بعد از عمل های جراحی و جلوگیری از آسیب دیدن محل بخیه ها به دلیل فشار ناشی از استفراغ است. بهترین زمان برای دریافت این دارو هم حدود یک ساعت پیش از آغاز بیهوشی در نظر گرفته شده است. البته در برخی شرایط، ممکن است پزشک نسخه تزریقی دمیترون را در طول عمل یا بلافاصله پس از پایان جراحی تجویز کند.

قرص دمیترون برای کودکان برای چیست؟

قرص دمیترون برای کودکان معمولاً در شرایطی مانند عفونت های ویروسی معده، پس از جراحی یا هنگام مصرف برخی داروها، تجویز می شود. لازم به تاکید است که چون بدن کودکان حساس ‌تر از بزرگسالان است، مصرف خودسرانه یا بیش از حد دمیترون برای آنها می تواند خطرناک باشد؛ به همین دلیل باید نوع دارو و مقدار دقیق آن، بر اساس سن و وزن کودک و توسط پزشک مشخص شود.

میزان مصرف دمیترون

مقدار معمول مصرف این دارو بسته به شرایط بیمار و زمان استفاده متفاوت بوده و بهتر است مقدار دقیق و شیوه صحیح مصرف آن، توسط پزشک متخصص تعیین گردد. اما به طور کلی نحوه مصرف این دارو در بزرگسالانو کودکان و در شرایط متفاوت پس از جراحی و شیمی درمانی به شرح زیر است:

موارد منع مصرف دمیترون

در برخی شرایط استفاده از دمیترون می تواند مشکلاتی را برای فرد ایجاد کند و به همین دلیل، مصرف آن ممنوع بوده یا باید محدود شود. یکی از مهمترین این شرایط هم زمان ابتلا به نارسایی های شدید کبدی است. در این حالت مقدار مصرف دارو کاهش یافته و معمولاً سقف مشخصی از آن توسط پزشک تجویز می‌ گردد.

در زمان ابتلا به نارسایی های قلبی و کاهش سطح منیزیم یا پتاسیم خون نیز لازم است که میزان مصرف دارو توسط پزشک مشخص شود. در مواردی همچون ابتلا به انسداد معده یا مشکلات گوارشی، بی‌نظمی در ضربان قلب و بیماری فنیل‌کتونوریا هم مصرف دمیترون توصیه نمی شود.

قرص دمیترون برای اسهال خوبه؟

دمیترون داروی اختصاصی درمان اسهال نیست و برای این منظور طراحی نشده است؛ حتی در برخی افراد، اسهال یکی از پیامدهای مصرف این دارو است. این واکنش هم به دلیل تأثیر دارو بر گیرنده های سروتونین در روده و تاثیر آن بر روی حرکات طبیعی دستگاه گوارش رخ می دهد.

در ضمن این دارو تاثیری بر درمان رفلاکس معده ندارد. چون برای این منظور معمولا داروهای مهارکننده پمپ پروتون یا آنتی ‌اسیدها موثر هستند و نباید بدون مشورت پزشک از دمیترون برای این مشکل استفاده کرد. افراد ساکن در شیراز می توانند پس از مشورت با بهترین پزشک شیراز ، راهنمایی های لازم در این زمینه را دریافت کنند.

تداخل دارویی دمیترون

مصرف هم ‌زمان دمیترون با برخی داروها می تواند موجب تغییر در اثرگذاری آن یا افزایش احتمال بروز برخی از عوارض شود. به همین دلیل توصیه می شود پیش از شروع درمان با این دارو، سابقه پزشکی خود و اسم تمامی داروهای مصرفی را به اطلاع پزشک رسانده تا احتمال وجود هرگونه تداخلی را بررسی نماید.

برای پیدا کردن بهترین متخصص هم می توانید به بانک پزشکان استان اصفهان مراجعه کرده تا با اطمینان خاطر، از مزایای این دارو بهره مند شوید. فهرست داروهایی که ممکن است با دمیترون ناسازگار باشند هم عبارتند از:

• آپومورفین، ترامادول، دوفتیلید، پیموزاید، پروکائین ‌آمید، آمیودارون، کینیدین، سوتالول
• برخی آنتی‌بیوتیک های گروه ماکرولید مانند اریترومایسین
• داروهای ضد افسردگی
• ترکیباتی نظیر دولوکستین، فلوکستین و پاروکستین

عوارض جانبی دمیترون

برخی افراد پس از مصرف دمیترون ممکن است با عوارضی روبرو شوند که معمولاً گذرا هستند، اما شناخت آنها به بیمار کمک می‌کند تا در صورت نیاز، اقدامات موردنیاز را انجام دهد. به طور مثال برخی از مصرف ‌کنندگان یعنی حدود یک‌ پنجم تا یک ‌سوم افراد، پس از مصرف این دارو دچار سردرد می شوند.

گروهی از بیماران نیز تقریباً ده تا پانزده درصد آنها، ممکن است با کندی حرکات روده و یبوست مواجه شوند. احساس سرگیجه یا ضعف نیز در گروهی از افراد دیده می‌شود و کمتر از یک درصد بیماران، دچار آریتمی قلبی می گردند.

جمع ‌بندی

در این مطلب در خصوص داروی دمیترون و نقش آن در کنترل حالت تهوع و استفراغ، پس از برخی درمان های پزشکی صحبت کردیم. همچنین در خصوص شیوه مصرف و مواردی که باید هنگام استفاده از این دارو در نظر بگیرید، نکاتی را بیان نمودیم. لازم به ذکر است که این دارو با مهار سروتونین که یکی از عوامل ایجاد استفراغ در بدن است، مانع از بروز این حالت شده و تاثیر بسزایی در بهبود وضعیت عمومی فرد پس از شیمی درمانی یا برخی از اعمال جراحی دارد.