کفاره روزه اهل سنت در 1405 چگونه است؟ (شافعی و حنفی) + روزه مریض

تاریخ و احکام اسلام سرشار از نکات جذاب و آموزنده است که کفاره روزه یکی از آنهاست. آیا میدانید کفاره روزه در مذاهب شافعی و حنفی چگونه تعیین میشود و برای سال 1405 چه پیشبینیهایی وجود دارد؟ این احکام با توجه به شرایط مریضان نیز تغییر میکند و بررسی آنها میتواند به درک بهتر از روزهداری کمک کند. در ادامه این محتوا از مجله ایران بزرگ من ، به جزئیات این موضوع میپردازیم.
|
مذهب |
کفاره افطار عمدی |
فدیه روزه مریض (هر روز) |
عوامل مؤثر در مبلغ |
|
شافعی |
اطعام 60 مسکین یا روزه 60 روز |
حدود 750 گرم گندم یا معادل نقدی |
قیمت غذا، تورم سالانه |
|
حنفی |
اطعام 60 مسکین یا روزه 60 روز |
نیم صاع گندم (حدود 1.8 کیلوگرم) یا معادل |
قیمت گندم، تغییرات اقتصادی |
|
عمومی اهل سنت |
آزاد کردن برده (نادر)، روزه یا اطعام |
بر اساس قوت غالب منطقه |
شرایط محلی، فقهی |

کفاره روزه اهل سنت شافعی چیست؟
در مذهب شافعی، کفاره روزه برای افطار عمدی شامل یکی از این موارد است:
- آزاد کردن یک برده (که امروزه وجود ندارد )،
- گرفتن روزه دو ماه متوالی،
- اطعام 60 مسکین (هر مسکین باید با یک مد طعام (حدود 750 گرم گندم یا نان) سیر شود).
این حکم بر اساس روایات معتبر فقهی مانند آنچه در منابع شافعی ذکر شده، تعیین میگردد و هدف آن جبران هتک حرمت ماه رمضان است. برای فدیه مریضان یا پیران که نمیتوانند روزه بگیرند، فدیه هر روز یک مد طعام است که در سالهای اخیر معادل نقدی آن حدود 15 هزار تومان بوده است.
کفاره روزه اهل سنت حنفی چقدر است؟
در مذهب حنفی، کفاره افطار عمدی روزه رمضان مشابه شافعی است و شامل آزاد کردن برده، روزه 60 روز پیوسته، یا اطعام 60 فقیر میشود. مقدار اطعام برای هر فقیر یک صاع عراقی از اقوات مانند برنج یا نیم صاع گندم (حدود 1.8 کیلوگرم) است. این مبلغ در عمل بر اساس قیمت بازار محاسبه میشود؛ برای مثال، در سال 1402، قیمت نیم صاع گندم حدود 10 هزار تومان بوده است. فدیه برای کسانی که عذر شرعی دارند نیز بر همین اساس تعیین میگردد و هدف آن حمایت از نیازمندان است.
چگونگی محاسبه فدیه روزه برای مریضان در مذاهب اهل سنت
فدیه روزه یکی از مسائل مهمی است که در اسلام برای کسانی که قادر به روزه گرفتن به دلیل بیماری یا شرایط خاص نیستند، پیشبینی شده است. در مذاهب اهل سنت، بهویژه در مذاهب شافعی و حنفی، فدیه بهعنوان جبران روزهای که فرد نتوانسته به دلایلی مانند بیماریهای دائمی یا مشکلات جسمی انجام دهد، تعیین شده است. در مذهب شافعی، اگر فرد نتواند روزه بگیرد و بیماری او دائمی باشد، باید فدیه پرداخت کند. مقدار فدیه در شافعی معادل یک مد طعام است که حدود 750 گرم گندم یا نان برای هر روز میباشد. این مقدار به فقیران داده میشود تا در واقع فرد قادر به انجام روزههای خود نباشد و از طرفی به نیازمندان کمک کند.
در مذهب حنفی، فدیه کمی بیشتر است و معادل نیم صاع گندم یا 1.8 کیلوگرم از سایر اقوات است. این تفاوت در مقدار فدیه بهویژه در مواردی که فرد بهدلیل بیماری دائمی نمیتواند روزه بگیرد، اهمیت دارد. همچنین، مقدار فدیه باید مطابق با قیمت روز مواد غذایی در بازار محاسبه شود. برای مثال، اگر قیمت گندم یا مواد غذایی افزایش پیدا کند، مقدار فدیه نیز طبق قیمتهای جدید تغییر خواهد کرد.
این فدیه نه تنها جنبه دینی دارد، بلکه جنبه اجتماعی نیز دارد، زیرا به فقرا و نیازمندان کمک میکند. افرادی که قادر به پرداخت فدیه هستند، این هزینه را برای حمایت از کسانی که در شرایط اقتصادی سخت قرار دارند، پرداخت میکنند. این مفهوم بهویژه در جوامعی که فقر و نیازمندیها بیشتر است، اهمیت بیشتری پیدا میکند و میتواند باعث همبستگی بیشتر در جامعه اسلامی شود.
پیش بینی کفاره اهل سنت در 1405
پیشبینی مقدار کفاره یا فدیه روزه در سال 1405 هجری شمسی برای اهل سنت (شافعی و حنفی) حدود 25 تا 30 هزار تومان برای هر روز فدیه تخمین زده میشود، که این مبلغ بر اساس تورم اقتصادی، افزایش قیمت مواد غذایی مانند گندم و برنج، و تغییرات نرخ ارز وابسته است. در سالهای گذشته، با توجه به تورم سالانه حدود 30-40 درصد در ایران، مبلغ فدیه از 10 هزار تومان در 1402 به 15 هزار در 1403 و 20 هزار در 1404 افزایش یافته است؛ بنابراین، برای 1405 که سالی با چالشهای اقتصادی احتمالی خواهد بود، این افزایش منطقی به نظر میرسد و به عوامل خارجی مانند نوسانات بازار جهانی غلات و سیاستهای داخلی بستگی دارد.
چالشهای اقتصادی و تاثیر آن بر مبلغ فدیه روزه در سال 1405
یکی از چالشهای مهم در محاسبه فدیه روزه، تأثیر وضعیت اقتصادی و تورم بر قیمت مواد غذایی است. با توجه به اینکه فدیه روزه معمولاً بهصورت مواد غذایی محاسبه میشود، تغییرات در قیمت بازار و تورم سالانه تأثیر زیادی بر مبلغ فدیه دارد. بهویژه در ایران، که بهدلیل شرایط اقتصادی، قیمتهای مواد غذایی هر ساله تغییرات قابل توجهی دارد، مبلغ فدیه نیز در سالهای مختلف افزایش مییابد. در سال 1405 هجری شمسی، پیشبینی میشود که فدیه روزه برای هر روز از 25 هزار تومان تا 30 هزار تومان متغیر باشد، که این مبلغ بهطور مستقیم تحت تأثیر تورم و افزایش قیمتها قرار دارد.
میزان تورم در ایران بهویژه در سالهای اخیر، باعث شده که قیمت مواد غذایی مانند گندم، برنج و خرما به طور چشمگیری افزایش یابد. این افزایش قیمتها، بهویژه در فصل رمضان، تاثیر زیادی بر محاسبه فدیه روزه دارد. در سالهای اخیر، با توجه به تورم سالانه بین 30 تا 40 درصد، مبلغ فدیه بهطور پیوسته افزایش یافته است. این افزایش قیمتها همچنین بر میزان پرداخت فدیه توسط مسلمانان تأثیر میگذارد و برخی از افراد ممکن است نتوانند به راحتی مبلغ فدیه را پرداخت کنند.
علاوه بر تورم داخلی، نوسانات بازار جهانی غلات و تأثیرات اقتصادی ناشی از تحریمها و تغییرات نرخ ارز نیز بر میزان فدیه تأثیرگذار است. این عوامل میتوانند باعث شوند که قیمت مواد غذایی بیشتر از سالهای گذشته افزایش یابد و در نتیجه، فدیه روزه نیز بالاتر برود. در چنین شرایطی، مسلمانان ممکن است نیازمند بهروزرسانی مبلغ فدیه باشند تا این تغییرات اقتصادی را در نظر بگیرند و بتوانند به درستی به فقراء کمک کنند.

جدول مقایسه کفاره روزه اهل سنت 1402 ، 1403 و 1404
|
سال |
مقدار فدیه (هر روز، تقریبی) |
|
1402 |
10 هزار تومان |
|
1403 |
15 هزار تومان |
|
1404 |
20 هزار تومان |
کفاره روزه مریض چگونه محاسبه میشود؟
کفاره یا فدیه روزه برای مریضان در اهل سنت بر اساس مذهب متفاوت است. اگر مریض بتواند بعداً قضا کند، فقط قضا لازم است؛ اما اگر بیماری دائمی باشد، فدیه پرداخت میشود. در شافعی، فدیه هر روز یک مد طعام (750 گرم گندم) است که معادل نقدی آن محاسبه میگردد. در حنفی، نیم صاع گندم یا یک صاع از سایر اقوات. محاسبه بر اساس قیمت جاری بازار انجام میشود و باید به فقیر داده شود تا حمایت اجتماعی ایجاد کند.
کفاره روزه برای چه کار هایی در نظر گرفته میشود؟
کفاره روزه عمدتاً برای افطار عمدی در ماه رمضان در نظر گرفته میشود و شامل مواردی مانند خوردن و آشامیدن عمدی، جماع، استمناء، و رساندن غبار غلیظ به حلق است. برای مثال:
- خوردن یا آشامیدن:
اگر روزهدار عمداً غذا بخورد، روزه باطل شده و کفاره لازم است. - جماع:
روابط جنسی در روز رمضان روزه را باطل کرده و کفاره سنگین دارد. - استمناء:
خروج منی به صورت عمدی، که کفاره بر آن تعلق میگیرد. - ماساژ:
اگر ماساژ منجر به انزال نشود، روزه باطل نمیشود و کفاره ندارد؛ اما اگر به انزال بیانجامد، مانند استمناء محسوب شده و کفاره لازم است. این حکم بر اساس احتیاط فقهی است تا حرمت روزه حفظ شود.
چگونگی انجام ماساژ بدون ابطال روزه
برای جلوگیری از باطل شدن روزه در حین ماساژ، باید به احکام فقهی اهل سنت (شافعی و حنفی) توجه کرد که تأکید بر حفظ حرمت روزه و اجتناب از هرگونه تحریک شهوانی دارد. در مذاهب شافعی و حنفی، ماساژ اگر صرفاً برای اهداف درمانی و سلامتی باشد و منجر به انزال یا تحریک جنسی نشود، روزه را باطل نمیکند، زیرا این عمل به خودی خود مبطل روزه نیست مگر اینکه به استمناء یا جماع شبیه شود. البته این مدل ماساژ در ایران قانونی نیست و انجام نمیشود اما برای اطمینان، روزهداران باید از ماساژهایی که ممکن است باعث تحریک شود، پرهیز کنند. اگر ماسور شما حرفه ای و متخصص باشد، میداند که باید بر نقاط غیرحساس بدن مانند شانهها، کمر و پاها برای تسکین دردهای عضلانی تمرکز کند و از روغنها یا تکنیکهایی که ممکن است تحریکآمیز باشند، احتناب نماید. استفاده از خدمات ماسور های حرفه ای در ماه رمضان معمولا به صرفه است چراکه قیمت ماساژ در تهران ، در ماه رمضان ممکن است ارزان تر از ماه های دیگر سال باشد ؛ دلیل این امر ، کم بودن تقاضای مشتریان در این ماه می باشد.
مراجعه به مراکز ماساژ معتبر برای حفظ روزه
مراکزی که به آن مراجعه می کنید ، باید کادری متخصص و آموزشدیده و دارای مدرک ماساژ فنی و حرفه ای از افراد همجنس (ماساژورهای خانم برای خانمها و آقایان برای آقایان) را دارا باشد. این مراکز معمولا بر ماساژهای درمانی تمرکز دارند، مانند ماساژ سوئدی برای کاهش استرس، ماساژ بافت عمیق برای دردهای عضلانی، و ماساژ رفلکسولوژی برای بهبود گردش خون، بدون هیچگونه عنصر تحریکآمیز یا شهوانی. محیط این مراکز آرام و حرفهای است، با استفاده از تکنیکهای استاندارد که صرفاً بر سلامتی جسم تأکید دارد و از هرگونه تماس نامناسب جلوگیری میشود . برای مثال، در ماه رمضان، میتوانید از خدمات ماساژ کوتاهمدت (30-45 دقیقه) برای تسکین خستگی روزهداری استفاده کنید، بدون اینکه نگران باطل شدن روزه باشید. با انتخاب چنین مراکزی، نه تنها سلامتی خود را حفظ میکنید، بلکه از احکام روزه نیز پیروی مینمایید،
همچنین مطابق با محتوای سایت میس، یک مرکز ماساژ خوب در کنار قیمت مناسب و ماسور حرفه ای ، باید محیط آرامی داشته و از لوازم با کیفیت استفاده نماید.

لیست مواردی که روزه را باطل میکند (در مذاهب اهل سنت)
اولین و مهمترین موردی که روزه را باطل میکند، خوردن و آشامیدن عمدی است. اگر فرد در طول روز رمضان عمداً غذا بخورد یا نوشیدنی مصرف کند، روزهاش باطل میشود. این عمل بهطور واضح به معنای نقض تعهد روزه است که فرد در برابر خداوند و خود پذیرفته است. بنابراین، کسی که عمداً غذا بخورد یا آب بنوشد باید کفاره بپردازد یا روزه خود را قضا کند، بسته به اینکه آیا افطار عمدی بوده یا خیر.
دومین عامل جماع یا رابطه جنسی در روز رمضان است. در صورتی که فرد در حال روزهداری رابطه جنسی با همسر خود برقرار کند، روزهاش باطل میشود و باید کفاره سنگینی پرداخت کند. در فقه اسلامی، این عمل به شدت ناپسند است و تأثیرات منفی بر عبادت فرد دارد. برای جبران این اقدام، فرد باید 60 روز روزه بگیرد یا 60 فقیر را اطعام کند.
استمناء یا خروج منی عمدی نیز یکی دیگر از عواملی است که روزه را باطل میکند. در صورتی که فرد بهطور عمدی با استفاده از هر وسیلهای منی خود را خارج کند، روزهاش باطل میشود و باید کفاره پرداخت کند. این حکم برای جلوگیری از هرگونه لذتجویی و انحراف از هدف اصلی روزه است.
همچنین برخی از موارد مانند رساندن غبار غلیظ به حلق یا استفراغ عمدی نیز روزه را باطل میکنند. بهطور کلی، هر چیزی که باعث ورود مواد خارجی به داخل بدن شود و موجب تخریب روزهداری گردد، روزه را باطل میکند و فرد باید طبق فقه اسلامی برای جبران آن اقدام نماید. این احکام نشاندهنده اهمیت حفظ حرمت روزه در ماه رمضان است و مسلمانان باید نسبت به این موارد آگاهی کامل داشته باشند تا عبادت خود را بهدرستی انجام دهند.
در نهایت و در جملات پایانی باید گفته که شرایط ویژهای همچون روزه مریضان نیز در این احکام در نظر گرفته شده است. افرادی که به دلیل بیماریهای دائمی نمیتوانند روزه بگیرند، باید فدیه پرداخت کنند و این مبلغ طبق فقه شافعی و حنفی متفاوت است. اهمیت فدیه علاوه بر جنبه دینی، از جنبه اجتماعی نیز بسیار زیاد است زیرا این مبلغ به فقرا و نیازمندان کمک میکند و به نوعی موجب همبستگی در جامعه اسلامی میشود.




