راهنمای گام به گام پانسمان در خانه + نکات تخصصی پانسمان

اگر در منزل یا محل کارتان دچار یک حادثه ناگهانی شده و به پانسمان فوری نیاز دارید، اما نمی دانید که پانسمان درست چطور انجام می شود تا زخم تان به سرعت ملتهب نشود و عفونت نکند، در این مقاله به عنوان راهنما، پانسمان در خانه را به صورت گام به گام و به زبان ساده و با نکات تخصصی توضیح می دهیم تا بتوانید با اطمینان این کار را در منزل و محل کارتان انجام دهید.

گام اول: آماده سازی فضای کار و ابزارها

پانسمان را در محیطی تمیز، خشک و خنک انجام داده و مطابق با مراحل زیر اقدام کنید.

1. دست های خود را بشویید.

پیش از اقدام به پانسمان زخم، دست های تان را با آب گرم و صابون و به مدت ۲۰ ثانیه بشویید تا باکتری ها از بین بروند.

1. برای پانسمان زخم ابزارهای لازم را آماده کنید.

ابزارهای مورد نیاز برای پانسمان شامل موارد زیر می شود:

• پانسمان (پانسمان گازی یا باند)
• پارچه های تمیز (بافت یا پارچه های نرم)
• سایر ابزار های ضروری: باند مخصوص پانسمان، گازهای ضد عفونی (مثل پروپیلن، کلرهاکسیدین)، چاقوی کوچک و سایر لوازم مورد نیاز

1. دستکش پلاستیکی

دستکش پلاستیکی یکی از مهم ترین ابزار برای پانسمان است که استفاده از آن از عفونت گرفتن زخم از طریق دست جلوگیری می کند.

گام دوم: تمیز کردن زخم

تمیز کردن زخم از اقدامات مهم و ضروری است که باید پیش از پانسمان انجام داده شود و انواع زخم را شناسایی کنید با تمیز کردن کامل زخم از عفونت جلوگیری می شود، برای تمیز کردن زخم مطابق مواردی که در ادامه مطرح می شود، عمل کنید.

• باز کردن زخم

اگر زخم تان خونریزی دارد، آن را با آب گرم و صابون، شسته و تمیز کنید.

• استفاده از ضد عفونی کننده

پس از شستشوی زخم، برای ضدعفونی کردن زخم تان از مواد ضد عفونی کننده نظیر پروپیلن یا کلرهاکسیدین برای استفاده کنید، از آن جایی که ممکن است الکل باعث تحریک زخم شود، توصیه می شود برای ضد عفونی کردن زخم تان به هیچ عنوان از الکل استفاده نکنید.

• خشک کردن زخم

زخم تان را با یک پارچهٔ نرم و تمیز خشک کنید، اگر زخم تان عمق زیادی دارد، ممکن است لازم باشد به پزشک مراجعه کنید.

گام سوم: پانسمان زخم

• استفاده از باند

باند را به گونه ای که روی زخم را بپوشاند قرار دهید، باند باید از خروج خون و سایر مایعات به بیرون جلوگیری کند، باند را مقداری سفت ببندید، اما آن قدر سفت بسته نشود که گردش خون را مختل کند.

• استفاده از پانسمان گازی

اگر زخم تان بزرگ است، برای پوشاندن آن از پانسمان گازی استفاده کنید، ترکیب این پانسمان با باند بیشتر از زخم محافظت می کند.

• استفاده از باند چسبی

باند چسبی برای زخم های کوچک و پانسمان های موقت مناسب است، توصیه می شود برای جلوگیری از عفونت از باند چسبی با کیفیت بالا استفاده کنید.

گام چهارم: نگهداری و تغییر پانسمان

• تعویض روزانه پانسمان

برای جلوگیری از عفونت زخم، پانسمان را حداقل روزی یک بار عوض کنید.

• چک کردن زخم

هر بار که پانسمان زخم را عوض می کنید، زخم را چک کنید، در صورتی که زخم قرمزی، تورم یا خونریزی بیش از حد داشت، حتماً به پزشک مراجعه کنید.

• استفاده از گیاهان ضد التهاب

در صورتی که زخم تان قرمز و ملتهب است، می توانید از گیاهان ضدالتهابی مثل بابونه استفاده کنید.

نکات تخصصی پانسمان

• استفاده از باند مخصوص زخم

از آن جایی که باندهای مخصوص آب را نگه می دارند و از عفونت جلوگیری می کنند از باندهای معمولی بهترند.

• استفاده از گاز ضد عفونی

گازهای ضد عفونی از جمله پروپیلن یا کلرهاکسیدین تأثیرات مثبت بسیاری در جلوگیری از عفونت زخم دارند، در استفاده از این گازها دقت کنید، ضمن این که استفاده از این گازها در زخم های بسیار عمیق توصیه نمی شود.

• استفاده از باند ضد آب

در صورتی که زخم تان در جایی قرار دارد که ممکن است در معرض آب قرار بگیرد، باید از باند ضد آب استفاده کنید.

• استفاده از پانسمان گازی

در صورتی که زخم تان بزرگ است، می توانید از پانسمان گازی استفاده کنید، برای محافظت بیشتر از زخم می توانید از این پانسمان همراه با باند استفاده کنید.

چه زمانی پانسمان خانگی کافی نیست؟

اگرچه پانسمان در خانه یک مهارت و تخصص مفید است، اما باید بدانید که چه زمانی پانسمان خانگی کافی نیست و باید به یک پرستار بیمار مراجعه کنید، چرا که نادیده گرفتن علائم خطر زخم می تواند منجر به عفونت های جدی شود.

زخم هایی که نیاز به مراجعه فوری دارند.

1. خونریزی کنترل نشده

اگر با فشار دادن مستقیم زخم، خونریزی پس از 5 تا 10 دقیقه قطع نشد، باید برای پانسمان زخم حتماً به متخصص مراجعه کنید.

1. علائم شدید عفونت

در صورتی که قرمزی و تورم زخم افزایش پیدا کند و به سمت بیرون گسترش یابد و همراه با چرک زرد، سبز، بوی بد، و تب و لرز باشد، باید حتماً به متخصص مراجعه کنید.

1. زخم های ناشی از گاز گرفتگی

زخم های ناشی از گاز گرفتگی حیوانات یا انسان ها همیشه مستعد عفونت بالایی هستند و لازم است حتماً توسط پزشک بررسی شوند.

1. زخم های عمیق یا بزرگ

در صورتی که عمق زخم تان بیشتر از نیم سانتی متر است یا لبه های آن به خوبی روی هم قرار نمی گیرد و زخم تان به بخیه نیاز دارد، نباید در خانه و توسط افراد بدون تخصص پانسمان شود.

1. زخم های دیابتی

تمام زخم های افراد دیابتی به دلیل اختلال در جریان خون و سیستم ایمنی باید تحت نظر پزشک و توسط متخصصان پانسمان شوند.

جمع بندی

تعویض پانسمان در منزل یک مهارت است که ضروری است هر کسی آن را یاد بگیرد، از طریق رعایت گام های ذکر شده و رعایت نکات تخصصی، می توانید از زخم های کوچک تا متوسط تان در خانه به درستی مراقبت کنید، نکته مهمی که لازم است در نظر داشته باشید این است که پانسمان کردن زخم در خانه یک کمک اولیه حیاتی است و جایگزین درمان پزشکی نخواهد بود، برای پانسمان زخم همیشه اصول بهداشتی از جمله (شستشوی دست ها) و استریل بودن ابزارها را در اولویت قرار دهید، در صورتی که متوجه هر گونه علائم غیرعادی در زخم تان شدید، دانش خود را کنار گذاشته و سریعاً به دنبال کمک حرفه ای باشید و قطعا سپید گستر بهترین راهنما خواهد بود.