هفت شگفتی جهان قدیم به مجموعهای از سازهها، بناها و دستاوردهای بشری اطلاق میشود که در دوران باستان به عنوان برجستهترین آثار هنری و مهندسی شناخته میشدند. این آثار که در فرهنگها و تمدنهای مختلفی در سراسر جهان پراکنده بودند، تا به امروز همواره مورد تحسین و مطالعه قرار گرفتهاند. در این مقاله به بررسی دقیق هفت شگفتی جهان قدیم پرداخته خواهد شد، از جمله تاریخچه، ویژگیهای منحصر به فرد، و اهمیت آنها در تمدن بشری.
1. هرم بزرگ جیزه (مصر)
هرم بزرگ جیزه که به هرم خوفو نیز شناخته میشود، بزرگترین و معروفترین هرم از هرمهای سهگانه جیزه در مصر است. این هرم در حدود سال 2580 پیش از میلاد به دستور فرعون خوفو ساخته شد. هرم جیزه به عنوان یکی از بزرگترین و پیچیدهترین سازههای مهندسی باستانی شناخته میشود. ارتفاع آن در ابتدا حدود 146 متر بود، اما به مرور زمان به دلیل فرسایش، ارتفاع فعلی آن 138 متر است.
هرم جیزه به عنوان یک مقبره برای فرعون خوفو ساخته شده بود و هدف آن حفظ جسد فرعون و همراهی با او در زندگی پس از مرگ بود. این هرم به گونهای طراحی شده است که از نظر هندسی بسیار دقیق باشد و این خود نشاندهنده توانمندیهای مهندسی باستانیان مصر باستان است. ساختار این هرم از میلیونها بلوک سنگی عظیم ساخته شده که برخی از این بلوکها به وزن چند تن میرسیدند.
2. معبد آرتمیس (افسوس)
معبد آرتمیس در شهر افسوس (در حال حاضر در ترکیه) یکی از عظیمترین معابد یونانی به حساب میآید. این معبد به منظور پرستش آرتمیس، الهه شکار و باروری ساخته شده بود و در حدود 550 سال قبل از میلاد توسط معماران یونانی ساخته شد. معبد آرتمیس به واسطه ابعاد بزرگ، زیبایی هنر معماری یونان و تزئینات باشکوهش شناخته میشد.
ساخت این معبد بیش از 120 سال طول کشید و در نهایت در جنگی نابود شد. حتی پس از نابودی آن، تاریخنگاران و نویسندگان مختلف از عظمت و زیبایی آن سخن گفتهاند. معبد آرتمیس یکی از مهمترین مکانهای مذهبی آن زمان بود و بارها و بارها در کنار دریا برای پرستش الهه آرتمیس از آن استفاده میشد.
3. مجسمه زئوس (اولمپیای یونان)
مجسمه زئوس که در معبد زئوس در اولمپیا (یونان) قرار داشت، یکی از بزرگترین و باشکوهترین مجسمههای باستانی به شمار میرود. این مجسمه توسط هنرمند بزرگ فیدیاس در حدود 435 قبل از میلاد ساخته شد. ارتفاع این مجسمه بیش از 12 متر بود و از عاج و چوب ساخته شده بود، به طوری که به زئوس، بزرگترین و قدرتمندترین الهه یونانی، شکوه و جلال بینظیری میبخشید.
مجسمه زئوس در معبدی قرار داشت که به آن اختصاص داده شده بود و این مکان به یکی از مهمترین مراکز مذهبی یونان تبدیل شده بود. این مجسمه در قرن 5 قبل از میلاد نابود شد، اما تا به امروز یاد آن به عنوان یک شاهکار هنری و نمادی از شکوه تمدن یونان باستان باقی مانده است.
4. فانوس الاسکندریه
فانوس الاسکندریه یکی از بزرگترین و قدیمیترین فانوسهای دریایی تاریخ بود که در جزیره فاروس در نزدیکی بندر الاسکندریه در مصر قرار داشت. این بنا در حدود سال 280 پیش از میلاد به دستور پوتولمی دوم ساخته شد و هدف آن هدایت کشتیها و کاروانها به سوی بندر الاسکندریه بود. فانوس الاسکندریه با ارتفاعی نزدیک به 130 متر، یکی از بلندترین سازههای جهان باستان به شمار میرفت.
این بنا علاوه بر وظیفه هدایت کشتیها، به عنوان یکی از عجایب بزرگ معماری آن زمان شناخته میشد. فانوس الاسکندریه در طی قرنها در برابر طوفانها و آسیبهای طبیعی مقاومت کرد، اما در نهایت در قرن 14 میلادی در اثر یک زمینلرزه بزرگ نابود شد. با این حال، نقشهها و توصیفهای باقیمانده از آن نشاندهنده عظمت و شکوه این بنای مهندسی است.
5. آرامگاه ماسولوس (هالیکارناسوس)
آرامگاه ماسولوس که در هالیکارناسوس (در حال حاضر در بودروم ترکیه) قرار داشت، یکی از شگفتیهای جهان باستان بود. این آرامگاه به دستور ملکه آرتمیسا در حدود سال 350 پیش از میلاد به منظور یادبود همسرش، ماسولوس، فرمانروای منطقه ساخته شد. آرامگاه ماسولوس یکی از بزرگترین و زیباترین مقبرههای تاریخ باستان بود که از سنگ مرمر سفید ساخته شده بود.
این بنا با طراحی خاص خود که از ترکیب هنر معماری یونانی و ایرانی بهره میبرد، یکی از مهمترین نمونههای معماری مقبرهها در تاریخ بشری به شمار میرود. ارتفاع این آرامگاه حدود 45 متر بود و تزئینات باشکوه آن شامل نقشنگاریهای هنری، مجسمهها و معابد کوچک بود. آرامگاه ماسولوس در طی قرون وسطی نابود شد، اما تکههای باقیمانده از آن همچنان یادآور عظمت این سازه هستند.
6. باغهای معلق بابل
باغهای معلق بابل یکی از افسانهایترین شگفتیهای جهان باستان است که در شهر بابل در میانرودان (عراق کنونی) قرار داشت. این باغها به دستور نبوکدنصر دوم برای همسرش، آمیتیس، ساخته شد. باغهای معلق بابل به دلیل داشتن سیستم آبیاری پیشرفته و دیوارهای پوشیده از گیاهان و درختان، یکی از زیباترین و شگفتانگیزترین بناهای تاریخ به شمار میروند.
اگرچه شواهد تاریخی دقیقی از وجود این باغها به دست نیامده است، اما توصیفهای مختلف از آن نشان میدهند که باغهای معلق بابل یکی از عظیمترین و منحصربهفردترین پروژههای کشاورزی و معماری آن زمان بودهاند.
7. معبد هرمس (پترا)
معبد هرمس در شهر پترا در اردن قدیم، یکی از شاهکارهای معماری آن زمان بوده است. پترا که در دل کوهها و صخرهها قرار دارد، به عنوان یکی از قدیمیترین شهرهای تجاری و فرهنگی جهان شناخته میشود. معبد هرمس که در این شهر قرار داشت، با استفاده از سنگهای قرمز و سفید ساخته شده و در آن زمان یکی از برجستهترین بناها در منطقه بوده است.
